رجالى و راوىشناسى با ستايش و ثناى فراوان از او ياد كرده‌اند . ابن تغرى بردى در توصيف ذهبى مىگويد : شيخ ، امام حافظ ، مورّخ ، صاحب تأليفات مفيد ، شمس الدين ابوعبداللَّه ذهبى شافعى از حافظان مشهور است . وى احاديث فراوانى را شنيده و به شهرهاى بسيارى سفر كرده است . او نويسنده ، مؤلف ، مصنف و تاريخ نگار است . احاديث را تصحيح كرده و در علم حديث و علوم وابسته به آن مهارت و تخصص داشت . به اصول دست يافته و آن را پردازش كرده است و قرائت‌هاى هفت‌گانه را بر گروهى از اساتيد قراآت خوانده است . « 1 » 14 . تاج الدين ابن مكتوم و نگاهى به شرح حال او دانشمند ديگرى كه به حديث « النجوم » ايراد گرفته تاج الدين ابن مكتوم درگذشته سال 749 هجرى است . وى با استشهاد به سخن استادش ابوحيّان از كتاب البحر المحيط - كه پيش‌تر گذشت - متن گفتار او را در كتاب خودش مىآورد . « 2 »

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر در شرح حال او ر . ك : الدرر الكامنه : 3 / 336 - 338 ، طبقات الشافعيه : 5 / 216 ، فوات الوفيات : 2 / 370 - 372 ، البدر الطالع : 2 / 110 و 112 ، الوافى بالوفيات : 2 / 163 - 168 ، شذرات الذهب : 6 / 153 ، النجوم الزاهره : 1 / 182 ، طبقات القراء : 2 / 71 ( 2 ) . الدر اللقيط من البحر المحيط چاپ شده در حاشيه البحر المحيط في تفسير القرآن : 5 / 527